Onzichtbaar doch onmisbaar

This post is also available in: Engels, Papiamentu.

Lucht

Wat is het eigenlijk, lucht? Heel vaak horen we kreten als: het ruikt hier lekker,  wat stinkt het hier, droge lucht isoleert goed of we moeten even op de luchtdruk letten. Desondanks hebben deze kreten slechts te maken met de eigenschappen van lucht.
Lucht, op aarde, bestaat uit 78% stikstofgas en 21% zuurstofgas. De resterende 1 % lucht bestaat uit een combinatie van edelgassen, waterdamp en koolstofdioxide die constant in concentratie variëren. Kort samengevat kunnen we dus vaststellen dat lucht een mengsel van gassen is. Door verschillen in luchtdruk komt dit gasmengsel in beweging en nemen we de wind waar.
Lucht voorziet de levende wezens van zuurstof en transporteert vervolgens de uitgeademde gassen naar de grote ‘gaswaskamers’ op de aarde. Onze groene gebieden. Zonder lucht zou er geen leven mogelijk zijn op aarde en een slechte kwaliteit ervan zorgt voor de achteruitgang van de menselijke gezondheid. Maar ook de planten- en dierenwereld krijgt het zwaar te verduren zonder een goede luchtkwaliteit.

Giftige ademteug

Menselijke activiteiten kunnen helaas nadelige gevolg hebben voor de luchtkwaliteit. Zo spreken we van luchtverontreiniging op het moment dat de luchtkwaliteit zodanig aangetast is dat er verstoring optreedt van de normale verhouding van de gassen ten opzichte van elkaar. De verhouding wordt voornamelijk verstoord op het moment dat verontreinigende gassen de lucht indringen. De meest voorkomende verontreinigende gassen zijn stikstofoxiden, zwaveloxiden, Vluchtige Organische Componenten (VOC’s) en fijn stof (PM10). De oorsprong van luchtverontreinigende gassen zoals fijn stof (PM10), stikstofoxiden, koolmonoxide, koolstofdioxide, zwaveldioxide en VOC’s, op Curaçao is grotendeels te vinden in de aaneenschakeling van verbrandingsprocessen in industrie en verkeer. In gebieden waar er sprake is van intensieve veehouderij en/of landbouw en waterzuivering volgens conventionele technieken komt de uitstoot van methaan, ammoniak en stikstofdioxide gassen er ook bij kijken. Rond tankstations en op de autowegen vindt er emissie plaats van benzeen, één van de VOC’s.

Daarnaast, maar minder vaak voorkomend, kan de situatie zich voordoen waarin de concentratie van de normaal aanwezige gassen gaat veranderen zonder dat er sprake is van toevoeging van verontreinigende gassen. Ook hierbij is er sprake van een slechte luchtkwaliteit.

Onder invloed van het weer, temperatuur, zon en regen worden de uitgestoten  verontreinigende gassen vervolgens getransporteerd, onschadelijk gemaakt, uit de lucht verwijderd (in neervallende regendruppels) of omgezet in andere (schadelijke)stoffen. De lucht heeft de capaciteit om een bepaalde concentratie schadelijke stoffen op te nemen en deze onschadelijk te maken door omzettingsreacties of diffusie. Helaas is de tegenwoordige uitstoot dermate hoog dat het natuurlijke buffer boven zijn capaciteit zou moeten gaan werken, wil het het allemaal onder controle houden. Ons natuurlijke luchtbuffer lijdt als het ware aan een chronische burn-out.

Om inzicht te krijgen in de uitstoot van verontreinigende gassen op Curaçao zijn de meetresultaten van de meetstations op Kas chikitu en Beth Chaim over een periode van 30 dagen geraadpleegd. Om meer duidelijkheid te scheppen bij het lezen van de grafieken worden de door de Europese Unie en in Nederland vastgestelde luchtkwaliteitsnormen voor de buitenlucht in een tabel aangeven. Graag hebben we Curaçaose normen willen gebruiken maar deze zijn er helaas niet. Alle grafieken zijn gedownload van de website www.luchtmetingencuracao.org op 26 juli 2013.

tabel-nlBron: F.M.W. de Jong, Luchtnormen voor 31 prioritaire stoffen, RIVM Rapport601357003/2011 en Richtlijn 2008/50/EG.

Cincopa WordPress plugin

Zonder meer kan er geconcludeerd worden dat er sprake is van een zware overschrijding van de acceptabele waarden geldend voor de emissie van de in de grafieken opgenomen verontreinigende stoffen. Naast het feit dat de uitgestoten zwaveldioxide dagelijks overschreden wordt, is de uitstoot bij Beth Chaim bij de hoogste pieken wel 30 keer hoger dan de toegestane waarde. Dit geldt ook voor TSP. TSP oftewel Total Suspended Particles wordt gebruikt om de uitstoot van fijn stof te kunnen bepalen. De resultaten van meetstation Kas Chikitu geeft ook nagenoeg hetzelfde weer. Met het bijkomstige feit dat ook waterstofsulfide gemeten is.

Gevolgen van slechte luchtkwaliteit

Misschien denkt u nu: het zal wel. Ik merk er niks van, ik ruik niets vreemds! Wat hebben al die namen, chemische formules en grafieken met mij te maken? Alleen al omdat u continu aan lucht blootgesteld wordt, of u nu binnen bent, in uw auto zit of buiten loopt zou u voldoende moeten aansporen om naar een goede kwaliteit ervan te verlangen.
Per dag gaat er, onder omstandigheden van rust, ongeveer 11.352 liter lucht door de menselijke longen heen. (int. Health/howstuffworks.com, 27 juli 2013) Ieder mens ademt dus een equivalent van de inhoud van 298 zeecontainers lucht in per dag.

Een slechte luchtkwaliteit is dus wel degelijk een gevaar voor de menselijk gezondheid en welzijn. Ook de biodiversiteit en dus onze flora en fauna ontsnappen niet aan de gevolgen van continue blootstelling aan verontreinigende gassen. Omdat de meetstations alleen de gassen zwaveldioxide, fijnstof en waterstofsulfide hebben gedetecteerd over de maand die we onder de loupe nemen zullen we in het volgende artikel alleen díe negatieve effecten bespreken die deze respectievelijke gassen voor de mens en zijn milieu veroorzaken.