Rentmeesterschap vs Conservatie

This post is also available in: Engels, Papiamentu.

Soms kan iemand één woord in een toespraak gebruiken, die jou er toe aanzet om over een bepaald thema uitgebreid te gaan schrijven. Dit keer gaat het om het woord “Stewardship” oftewel rentmeesterschap. In een wereld waar er een oorverdovend geschreeuw is naar natuur conservatie is het belangrijk om stil staan bij wat bepaalde terminologieën eigenlijk impliceren.

Het woord conservatie wordt in het woordenboek gedefinieerd als het streven naar behoud van iets in de originele staat. Bij rentmeesterschap gaat om het uitvoeren van een verantwoordelijk beheer over dat wat aan de rentmeester toevertrouwd is. Dit betekent dat de rentmeester van tijd tot tijd ook rekenschap dient af te leggen van zijn beheer.

Ontwikkelen kan noodzakelijk zijn, maar niet ten koste van alles!

Ontwikkeling is een cruciale factor voor het overleven van een maatschappij. Bij een toenemende populatie worden steeds meer industriële activiteiten aangetrokken om de maatschappij in stand te houden. Men gaat meer gebruik maken van de beschikbare gronden om activiteiten te kunnen ontplooien. Dit is een logisch proces dat ruimte dient te krijgen. Reden ook waarom de implicatie van conservatie geen realistisch scenario weerspiegelt. Desondanks is het betreurenswaardig dat ontwikkeling niet op een verantwoordelijke manier plaatsvindt.

Gedreven door hebzucht neemt de mensheid meer ruimte en natuurlijke grondstoffen tot zich dan dat wat nodig is om te kunnen leven. Daarnaast doet hij niks of zeer weinig om het verlies ten gevolge van zijn handelingen te compenseren. Dit onverantwoordelijk gedrag zorgt voor verloedering van het milieu tot het punt dat de mensheid niet meer zal kunnen voortbestaan. Het is overigens zeer naïef om de houding aan te nemen van “Ik leef vandaag, de dag van morgen zorgt voor zichzelf”. Bedenk dat je morgen misschien er nog steeds bent.

Indien wij de effecten van zulk onverantwoordelijk gedrag ten opzichte van de natuur op wereld-, land- en eilandsniveau gaan bekijken is het overduidelijk dat een afname in oppervlakte gepaard gaat met een vergroting van het effect. Terwijl bepaalde effecten op wereldschaal als verwaarloosbaar beschouwd kunnen worden, worden eilanden door eenzelfde effect vaak heftig getroffen. Een tsunami leent zich als goed voorbeeld om dit te illustreren. De botsing tussen twee tektonische platen onder water zorgt voor de vorming van een enorme golf die de potentie heeft om veel schade aan te richten. Mocht deze golf nooit land bereiken, dan zullen de effecten hiervan als verwaarloosbaar beschouwd worden (wereldschaal). Mocht deze golf de kust van een land bereiken, dan zal slechts het gebied rond de kust de effecten ervan ondervinden (landsniveau). Nog erger zal het zijn wanneer zo’n golf de kust van een eiland bereikt. Het effect zal over het gehele eiland waarneembaar zijn.

Wanneer men dus bezig gaat met de ontwikkeling van een eiland zonder voorafgaand zorgvuldig te plannen, wordt er een situatie gecreëerd waarbij vroeg of laat een verstoorde balans ontstaat tussen ontwikkelde gebieden en het milieu op een eiland. Ik kies er bewust voor om het woord milieu hier te gebruiken omdat een mens niet alleen de natuur, in de vorm van planten en dieren nodig heeft om te kunnen overleven maar ook een degelijke lucht-, grond- en waterkwaliteit behoeft. De ontwikkelingen op een eiland beïnvloeden ook deze zaken. Men heeft het er alleen minder vaak over omdat de achteruitgang ervan niet met het blote oog te zien is.

Er mag niet worden getornd aan complexe ecologische relaties.

Wanneer men een bepaald gebied gaat ontwikkelen is de eerste stap altijd calculeren of er voldoende middelen beschikbaar zijn om het project binnen de vastgestelde termijn af te ronden. Het zou van grote waarde zijn als de effecten van de geplande activiteiten op het milieu even zwaar zouden meewegen als de financiële aspecten. Zo wordt het inzichtelijk waar en hoeveel gecompenseerd moet worden voor een bepaalde activiteit mocht het blijken dat het wenselijk/ rendabel is om aan het bewuste project te beginnen.

Los van de berekeningen per activiteit dient men ook te oordelen of de betreffende activiteit van toegevoegde waarde is voor het eiland in zijn totaliteit. Benoem stedelijke gebieden, creëer ruimte voor agricultuur en industriële activiteiten en geef de natuur ook de ruimte om zijn gang te kunnen gaan. Leg deze benoemingen vast en respecteer ze. Het is niet logisch dat de unieke en fragiele natuur op het eiland steeds plaats moet maken voor bouwactiviteiten terwijl er tal van gebouwen in deplorabele staat plaats kunnen maken voor nieuwbouw. Wees verantwoordelijk in denken en doen. Wees een voorbeeldig rentmeester. Het zou best kunnen dat jouw kinderen je ter verantwoording roepen..!