Grotten, zoals de grotten van Hato: vleermuizen villa’s

This post is also available in: Engels.

Voor veel mensen zijn grotten en vleermuizen praktisch synoniem. En dat is niet zo gek. Een significant deel van alle soorten vleermuizen prefereren grotten om in te leven. Die vochtige, donkere kamers zijn de perfecte schuilplekken voor de gevaren van de dag. Daar komt bij, dat grotten temperatuur-fluctuaties uitvlakken, en in koudere klimaten vormen ze dan ook een perfecte plek voor een winterslaap.

Een Langsnuitvleermuis die een Kadushi-bloem bezoekt

Tenminste 8 soorten hebben Curaçao tot hun thuis gemaakt. Sommige daarvan zijn zelfs zo ver gegaan dat ze zich zodanig hebben aangepast aan de lokale omstandigheden, dat we ze tot endemische soorten dienen te bestempelen. De 8 soorten zijn onder te verdelen in 3 groepen, gebaseerd op hun voedselpreferenties. Sommige soorten zijn gespecialiseerd in het vangen van insecten, die ze met hun hypersensitieve echo locatie systeem lokaliseren. Ze produceren zeer hoge geluiden, met een hogere frequentie dan wat mensen kunnen horen. Wanneer er een insect langs vliegt, dan zal een deel van deze signalen weerkaatsen in de richting van de vleermuis. Die verwerkt de teruggekaatste signalen binnen een fractie van een seconde, en zal het insect uit de lucht proberen te plukken, hetgeen in het merendeel van de gevallen succesvol zal zijn. Alleen de meest fortuinlijke insecten overleven dit. Elk van deze gevleugelde zoogdiertjes is in staat om zo’n 600 muggen per uur te verorberen! Een stuk beter dan insecticide, als je het mij vraagt.
Eén op het eiland voorkomende vleermuizensoort eet vis. De Bulldog vleermuis (Noctilio leporinus) heeft de capaciteit om zeer zwakke vibraties, veroorzaakt door vissen die net onder het wateroppervlak slapen, te detecteren. Met enorm lange tenen, en een vlies tussen de beide achterpoten, wordt de onfortuinlijk, maar smakelijke, vis uit de zee geschept.

Hieronder ziet u een aantal plaatjes van deze soorten. Uiterst links een afbeelding van een groepje  Mormoops megalophylla intermedia (endemisch!). Deze vleermuizen hebben een bizarre gezichtsvorm, speciaal aangepast om de sonargolven zo effectief mogelijk naar de gigantisch grote oren toe te geleiden. Ze hebben (nog steeds) ogen, en ze kunnen dus zien (het verhaal dat vleermuizen blind zijn is dus een fabeltje), maar ze gebruiken die capaciteit maar weinig.
Het kleine donsballetje in het midden is een Natalus tumidirostris. Ook een insectivoor. Recht een plaatje van een Noctilio, die veel groter van formaat is. Allemaal prachtige dieren.

De soorten van de derde groep zijn heel belangrijk voor het overleven van de terrestrische ecologie in z’n geheel. Er is aangetoond dat de nectaretende vleermuizen, die leven van de nectar uit bloemen, maar ook van vruchten, de voornaamste bestuivers zijn van de zuilcactussen op het eiland. En deze cactussen zijn de enige planten die bloemen en vruchten produceren gedurende de droge tijd, hetgeen overlevingsrantsoenen zijn voor vele dieren, zoals hagedissen, leguanen, vruchtetende vogels en dergelijke. Ergo, zonder vleermuizen zou er geen voortplanting van cactussen plaatsvinden. Als vleermuizen uitgeroeid zouden worden, dan is ineenstorting van de ecologie onvermijdelijk.

De twee soorten die deze onmisbare diensten verlenen zijn de Langsnuitvleermuis (Leptonycteris nivalis curasoae), en de Langtongvleermuis (Glossophaga elongata). De eerste, links in de afbeelding hier beneden, is endemisch voor Curaçao en Bonaire, Op Curaçao hebben we zo’n 1400 individuen van deze soort geteld, en op Bonaire gaat het om ongeveer hetzelfde aantal. Dit is een beangstigende kleine populatieomvang, als je dit vergelijkt met de 3 miljoen individuen in grotten in Mexico en de VS. De Glossophaga, rechts op de afbeelding, is algemener, en komt ook voor op andere eilanden in het Caribisch gebied en in noordelijk Zuid Amerika.

Geen wonder dat men ze Langtongvleermuizen heeft genoemd!

De Glossophaga is de soort die je zult tegenkomen in de grotten van Hato. In tegenstelling tot de meeste andere soorten op het eiland is de Langtongvleermuis niet zo bang van mensen. Ze zijn zelfs vrij nieuwsgierig. Gedurende de dag klampen ze hun tenen om kleine imperfecties op het plafond van de grotten, en zo spenderen ze de helft van hun leven op hun kop. Gedurende de nacht verlaten ze de grotten om hun majestueuze rol te spelen in de natuurlijke kringloop.

 

 

 

 

 

Leon Pors

About Leon Pors