Regen brengt leven: vruchten en bloemen in overvloed

This post is also available in: Engels.

De uitheemse saffraanvink is een zaadeter. Zaden van grassen zijn geliefd en je komt de dieren dan ook regelmatig in grote groepen tegen in grasveldjes in de tuin of langs de weg. Met hun snavels open ritsen ze langs de bloem en zaadpluimen om zo het zaad eruit te halen. Elk zaadje wordt apart open gekraakt met de snavel waarna de voedzame binnenkant wordt opgegeten.

Voedsel in de regentijd, het is er in overvloed voor onze dieren in de natuur. Wie wel eens eten neerlegt voor de vogels in de tuin zal in de regentijd al gauw een vermindering zien in het aantal gasten dat de voederplek bezoekt. Hoogstwaarschijnlijk komen alleen de zaadeters, zoals de donkerbruine mofi (Tiaris bicolor), de uitheemse gele saffraanvink (Sicalis flaveola) of de lokale andesmus (Zonotrichia capensis) nog elke dag bijtanken, maar ook deze dieren zullen veel minder vaak te zien zijn. Op zich een goede zaak, want dat betekent dat er namelijk genoeg voedsel is voor de dieren in de vrije natuur. Minder leuk voor de enthousiaste vogelliefhebber, die zich misschien in de steek gelaten voelt. Een troost, ze komen vanzelf weer terug als het weer wat minder wordt in de mondi.

Elk dier heeft zo zijn eigen menu waar het op teert. Zo heb je onder de vogels naast de zaadeters de vruchteneters, nectareters en vleeseters. Op ons eiland zijn veel vogels opportunistisch in die geest dat ze eten wat er voor handen is. Een logische zaak, als je bedenkt dat een specialist, een dier dat zich toelegt op maar één type voedsel, het op een eiland waar het vaak moeilijk toeven is, het zich veelal te moeilijk maakt, en minder kans heeft om te overleven. Toch hebben ook wij specialisten, zoals de kolibries die zich alleen te goed doen aan nectar uit bloemen en de mofi die zaden eet, en een speciaal daarvoor ontwikkeld snaveltje heeft. Als we dan wat nader gaan kijken naar het gedrag van deze twee specialisten ontdek je al snel dat ook deze specialisten zo hun opportunistische methoden hebben om te kunnen overleven. Zo heeft de wetenschap ontdekt dat kolibries, met hun speciaal voor honingwinning ontwikkelde snaveltjes, ook op ingenieuze wijze insecten vangen. Extra eiwitten in het menu, een noodzakelijke aanvulling op al het suikerhoudende nectar. De mofi past een ander type opportunisme toe. Het eet zaden van verschillende soorten planten waaronder voornamelijk grassen en soortgelijke organismen. Naast de inheemse grassoort, eet het dier ook de zaden van uitheemse grassen die worden gebruikt in tuinen. Daarbij staan ook vaak de zaden van de lantana op het menu, maar is het diertje ook niet vies van graszaad wat in vogelvoer zit. Het is daarom dan ook niet vreemd dat deze diertjes regelmatig te spotten zijn rondom parkieten- en papegaaien-kooien die in tuinen staan.

Het roze vruchtje van een Bolcactus, geliefd bij mens en dier.

Vruchten

Bij het woord vruchten denken mensen al snel aan het fruit wat wij zelf zo graag eten. Dit fruit, zoals mango’s, kenepa’s, shimaruku’s en dergelijke staan inderdaad ook op het menu van veel dieren waaronder veel vogelsoorten, vleermuizen en insecten. Maar de veelvoud aan vruchten voor de fauna zijn voornamelijk vruchten die wij als mens nooit of bijna nooit zouden eten.
Een voorbeeld is de oranje vrucht van de watakeli (Bourreria succulenta), een plant die graag wordt gebruikt in de landscaping vanwege het feit dat met regelmatige bewatering deze vrijwel het hele jaar groen is. De witte, sterk geurende bloemen zijn een gewilde voedselbron voor kolibries (Blenchi, groene kolibrie – Chlorostilbon mellisugus & Dornasol, rode kolibrie – Chrysolampis mosquitus) en ook suikerdiefjes (Coereba flaveola) doen zich er graag aan te goed. De oranje vruchten ter grootte van een blackberry of bosbes zijn geliefd bij de naaktoogduif, of ala blanka (Patagioenas corensis .
Ook de cactusvruchten horen tot de vruchten die bij veel dieren op het menu staan. Het zijn echter niet alleen de vruchten van zuilcactussen zoals de datu (Ritterocereus griseus) en de kadushi (Subpilocereus repandus) die graag worden gegeten, ook de vruchten van de schijfcactussen infrou (Opuntia wentiana) en tuna (Opuntia eliator) en zelfs de kleine roze vruchtjes van de bolcactussen (Melocactus sp.) zijn zeer geliefd. Onder andere leguanen en hagedissen, maar ook troepialen en konijnen vinden in deze vruchten een noodzakelijke vitaminebron. Ook mensen vinden de kleine roze vruchtjes een lekkernij. Ze zijn echter nooit massaal te vinden, en dienen dan ook als welkome aanvulling voor de gelukkige vinder en niet als hoofdbestanddeel van het menu van dieren.

De Mofi (Tiaris bicolor) - vrouwtje (de mannetjes zijn donkerder van kleur).

Graag vogels in de tuin?

Mocht u als vogelliefhebber teleurgesteld zijn over de afwezigheid van uw gevleugelde vrienden gedurende de regentijd, dan is de oplossing dus simpel. Zorg dat (een deel van) uw tuin er uit komt te zien als een stukje semi-natuurlijk natuurgebied. Zorg dat u de belangrijkste voedselplanten voor uw gevederde gasten aanplant, zodat ook in de regentijd uw tuin de restaurant-functie behoudt. In feite zorgt u er op deze wijze zelfs voor, dat het areaal natuur op ons eiland weer een beetje toeneemt. Het verlies aan habitat (leefruimte), oorzaak van onze ongeremde expansiedrang, is een groot probleem voor veel soorten. Door uw tuin een deel te laten zijn of worden van een netwerk van kleine groene gebiedjes geeft u veel van deze soorten een klein, maar wellicht essentieel steuntje in de rug. Belangrijk is dan wel om geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken, zodat insecten, zoals graag geziene vlinders, niet het loodje leggen. Insecten zijn trouwens weer voedsel voor veel vogels, dus weg met die insecticiden! In Engeland is deze vergroenings-trend al een aantal jaar gaande, mede vanwege de inspanningen van vogelliefhebbers. Wij kunnen dit ook! Misschien een goed doel voor het nieuwe jaar?

Michelle da Costa Gomez

About Michelle da Costa Gomez