Regen brengt leven: stekelige spinnen

This post is also available in: Engels.

De gele Gasteracantha cancriformis, de meest voorkomende kleurvariant op het eiland.

Curaçao staat niet bekend om haar spinnen. Wel om haar helderblauwe zeewater, spierwitte zandstranden en zelfs om de pittige grillige Christoffelberg. Van spinnen hoor je niet veel in de marketingplaatjes, en dat is misschien maar goed ook.

Angst voor spinnen

Spinnen zijn niet echt de lievelingsdieren van de meeste mensen, op een groepje liefhebbers na. Er is zelfs een officiële naam bedacht voor mensen met een angst voor spinnen: arachnofoben. Arachnofobie staat internationaal op nummer 1 tussen alle andere angsten die er kunnen bestaan. Zelfs de angst voor het donker is niet zo prominent aanwezig. Vijftig procent van alle vrouwen en tien procent van alle mannen op de wereld heeft er last van. Als je deze percentages doortrekt naar ons eiland aan de hand van de bevolkingsaantallen van het Centraal Bureau voor de Statistiek op Curaçao zou dat betekenen dat zesduizend vijfhonderd en eenentwintig (6521) mannen en achtendertig duizend vierhonderd en achtentachtig (38488) vrouwen op het eiland bang zijn van spinnen. Dat is dan wel inclusief de kleinste kinderen onder ons, maar als we allerkleinsten onder ons uit deze getallen halen en verder gaan met de 15+-ers dan houdt je aan de hand van het bevolkingsaantal op het eiland in 2010 nog steeds een totaal van vierduizend negenhonderd en zevenentachtig (4987) mannen en eenendertigduizend honderd en drieënnegentig (31193) vrouwen over.

Symptomen van arachnofobie

Arachnofobie kan getriggered worden door verschillende zaken. Soms is alleen al de gedachte aan een spin genoeg om het op een gillen te zetten, en bij anderen doet een plaatje het. Wie een aanval van spinnenangst krijgt kan daar echt fysieke symptomen bij gaan vertonen zoals versneld ademhalen en een versnelde hartslag, maar ook zweten, misselijkheid en duizelingen kunnen daarbij horen. Het hoeft trouwens geen grote spin te zijn die de angst opwekt, soms is het meest minuscule diertje al genoeg om een heftige reactie te veroorzaken. Ik hoor gelukkig niet bij de vijftig procent van de vrouwen die bang zijn voor spinnen. In tegendeel, ik vind ze zo fascinerend dat ik er altijd foto’s van probeer te maken. Hoe klein of groot het dier ook is.

Een witte stekelspin, die hoogstwaarschijnlijk toch ook onder dezelfde soort valt als de gele maar er geheel anders uitziet.

Spinnen op Curaçao

Curaçao heeft geen grote harige spinnen zoals de gevreesde Tarantula’s in Zuid Amerika. Wie echter het idee heeft dat er hier helemaal geen spinnen zijn, komt bedrogen uit. Ze zijn er wel degelijk, in alle vormen en kleuren, maar meestal valt het mensen nauwelijks op dat ze er zijn. Dat komt omdat de meeste spinnen op Curaçao prima gecamoufleerd zijn om te ‘verdwijnen’ in de natuurlijke omgeving. Ze zijn overwegend bruinig en grijzig van kleur en vallen daardoor niet op tegen dezelfde bruinige en grijzige kleuren die overwegend in de natuur te zien zijn. Wanneer de regen echter begint te vallen en de planten en bomen gehuld zijn in hun verse groene pakken met bloemen met felle kleuren, gaat het opvallen dat er het een en ander rondkruipt wat acht poten heeft en de naam spin draagt.

De meest opvallende spin die in deze periode ‘ineens’ voor de dag komt en met tientallen tegelijk enthousiast spinnenwebben begint te spinnen is de zogenaamde Stekelspin, Spiny Orb Weaver in het Engels genaamd en familie van de Gasteracantha.  De naam stekelspin zegt genoeg over het uiterlijk van het dier, en je kunt af en toe je ogen niet geloven als je ze ziet. Het een hoekig uitziend diertje met stekels op zijn abdomen die hem het aanblik geven van een cactus. Het web van deze dieren is spectaculair om te zien, en vooral met druppels van de ochtenddauw erop, een beeld wat de komende paar maanden regelmatig te zien zal zijn. De snelheid waarmee ze dat web construeren is spectaculair. Elke keer als er een vlieg of vlinders met veel ‘geweld’ het web in vliegt gaat er een groot stuk van het web kapot. Binnen een uur is het er echter weer aangeweven door de dieren. Het insect wat zo onfortuinlijk was in het web te vliegen wordt binnen mum van tijd ingepakt in spinrag en meestal bewaard totdat de spin honger heeft. Ondertussen zorgen de enzymen die spin injecteerde in het slachtoffer dat deze inwendig tot een gelei verteerd dat makkelijk is op te zuigen door de spin, handig als je geen tanden hebt. Stekelspinnen kunnen vrij groot worden. De grootste in onze tuin had een doorsnede van bijna 3 centimeter.

De onderzijde van de witte varieteit. De ronde vorm aan de bovenkant is het orgaan van waaruit de zijde wordt afgescheiden waarmee het web wordt geconstrueerd. Het dier maakt verschillende types en kwaliteiten van dit verbazingwekkende materiaal al naar gelang de functie binnen het web.

Een groep met geheimen

Er zijn over de hele wereld veel soorten bekend, voor Curaçao en andere eilanden in het Caribisch gebied wordt de soort Gasteracantha cancriformis genoemd, een gele stekelspin. Maar naast deze veel voorkomende gele variant zijn we in de tuin ook oranje, lichtblauwe en witte stekelspinnen tegengekomen die er duidelijk anders uitzien. Met meer of juist minder zwarte stippen en langere of kortere stekels. Andere aanverwante soorten? Of varianten binnen dezelfde soort? Een officiële determinatie van deze dieren is nauwelijks gedaan voor het eiland. Wederom een diergroep waar we weinig tot niets van weten, en zeker wat betreft hun levenspatroon en gedrag.

Michelle da Costa Gomez

About Michelle da Costa Gomez