Gevleugelde vakantiegangers

This post is also available in: Engels.

Op vakantie gaan in het buitenland. Sommige mensen doen dat tenminste drie maal per jaar en anderen zijn in hun hele leven nog nooit van het eiland af geweest. De reislustigen onder ons pakken hun koffers, en gaan zonder blikken of blozen met het paspoort in de hand het vliegtuig in om te vertrekken naar onbekende en spannende bestemmingen. Zonder de uitvinding van de vliegtuigen was het een stuk moeilijker geweest om als bewoners van een 444 vierkante kilometer eilandje even op bezoek te gaan bij onze buren overzee zoals Noord Amerika en Europa en had de wereld er waarschijnlijk heel anders uitgezien. Er zijn echter wereldbewoners die geen uitvinding zoals een vliegtuig nodig hebben om naar verre oorden te trekken maar dat op eigen kracht doen. En daarbij worden afstanden afgelegd die ons voorstellingsvermogen te boven gaan.

Afrikaanse massamigraties

Afrika staat bekend om deze trekkers. Menigeen die documentaires heeft gezien op televisie over de wilde dieren op de savanne heeft zeer zeker wel eens beelden voorbij zien komen van grote hoeveelheden antilopen, olifanten, giraffen en andere groten van het Afrikaanse continent. De dieren gaan massaal op pad naar betere oorden als voedsel en water schaars worden. Door de seizoenen op het continent is het een continu gaan en komen van deze grote groepen grote dieren die blijven trekken in een poging om in leven te blijven en zich voort te planten. In Afrika is wateraanbod en het daarmee gepaard gaande voedselaanbod de beslissende factor voor dieren om zich te gaan verplaatsen. Ondanks deze kennis weet men echter nog steeds niet wat deze dieren van het ene op het andere moment aanzet om ‘en masse’ op pad te gaan naar groenere weiden.

Dit vogeltje is een Boerenzwaluw (Hirundo rustica). Het beestje ligt in Leon's hand bij te komen van een dreun tegen onze auto, maar heeft het incident zonder verdere schade overleefd. Deze zwaluwen vliegen van Noord Amerika richting het Zuid Amerikaanse continent, via het Caribisch gebied. Veel individuen overleven deze reis niet. Deze vogeltjes verschijnen twee maal per jaar op het eiland. In April gedurende de lente-migratie waarbij de dieren van hun 'vakantieland' terug vliegen naar huis en in september/oktober waarbij de dieren op 'vakantie' gaan op zoek naar betere voedsellocaties.

Vogels – superreizigers!

Op alle continenten komt migratie voor, en in de meeste gevallen gaat dat gepaard met voedselschaarste. Allerlei soorten dieren doen aan migratie, zoogdieren zoals de genoemde olifanten en giraffen, insecten zoals sprinkhanen, reptielen zoals zeeschildpadden die dit voornamelijk doen om hoog kwalitatieve leg-stranden te vinden en vogels zoals ganzen en ooievaars. Vogels zijn de meest ontzagwekkende trekkers onder de dieren. Vogels leggen onvoorstelbare afstanden af waarbij ze voornamelijk vanuit koude streken trekken naar warmere voedselrijkere gebieden op de wereld. De afstanden die ze afleggen kunnen variëren van ‘slechts’ even overwaaien van Venezuela naar Curaçao tot het vliegen van de Noord- tot de Zuidpool zoals bepaalde stormvogels dat doen. Zoals reeds eerder gezegd gaan trekvogels op zoek naar gebieden waar ze aan voedsel kunnen komen om te overleven aangezien hun ‘thuisland’ vanwege kou of droogte gedurende bepaalde perioden niet meer genoeg voedsel biedt of het vinden van voedsel moeilijker wordt. Deze omstandigheden doen zich voor in landen boven en onder de evenaar waardoor trekkers van alle kanten kunnen aan komen vliegen.

Bezoekers van Curaçao

Curaçao krijgt gevleugeld bezoek uit verschillende contreien, waaronder Noord Amerika en Argentinië. Meestal is ons eiland niet de bedoelde eindbestemming. Vogels die dodelijk vermoeid komen overvliegen zien een welkom ontvangst op het eiland, zeker als de regentijd net is losgebarsten en er voldoende zoet water is te drinken en daarmee gepaard gaand er voldoende voedsel is. Meestal doen ze het eiland maar heel even aan, als snackparadijs voordat ze hun tocht vervolgen naar hun definitieve eindbestemming. Andere vinden het welkom hier zo plezierig dat ze hun verblijf verlengen en blijven hangen totdat het weer tijd is om terug te vliegen naar huis.

De Scarlet Tanager (Piranga olivacea) wordt ongeveer 18 cm groot en is maar een deel van het jaar zo mooi rood van kleur. In de herfst, wanneer de dieren uit Noord Amerika afreizen naar het zuiden en daarbij ons eiland aandoen, zijn ze groenig van kleur en kun je het verschil tussen de vrouwtjes en de mannetjes niet of nauwelijks zien. In Zuid Amerika verandert het mannetje zijn verenkleed in het heldere rood met zwarte vleugels en staart. Deze foto is van een onfortuinlijk verkeersslachtoffer.

Wie de afgelopen maanden goed heeft rondgekeken heeft al een aantal bezoekende gasten kunnen aanschouwen, misschien soms zelfs zonder door te hebben om wat voor bijzondere dieren het gaat. We hebben er al een paar de revue laten passeren, zoals bijvoorbeeld de Yellow-billed Cuckoo, en eenden.

De toekomst voor de migranten

Jarenlang internationaal onderzoek naar de migratiepatronen heeft een aardig beeld opgeleverd van wat de gevleugelde reizigers allemaal uitspoken. Helaas begint de laatste tijd duidelijk te worden, dat er het één en ander aan het veranderen is in de vertrek- en aankomstdata en de routes. Wat is er aan de hand? Waarschijnlijk zijn het de globale klimaatsveranderingen die de dieren parten aan het spelen zijn. Het is maar te hopen, dat de diverse soorten voldoende aanpassingsvermogen hebben, want anders zal het lijstje met bedreigde en recentelijk uitgestorven soorten – wat heel lang aan het worden is vanwege de gedragingen van de mensheid – alleen nog maar langer worden.

Michelle da Costa Gomez

About Michelle da Costa Gomez