2011 Internationaal jaar van de bossen – Een legende gaat heen!

This post is also available in: Engels.

De Wayaca, een bekende inheemse boom die deel is van onze mondi. Altijd groen!

Wanghari Maathai, een bekende milieuactiviste uit Kenya heeft op 71-jarige leeftijd de strijd tegen kanker verloren en is eind september overleden. Haar naam zegt de meeste mensen, op een aantal devote natuurliefhebbers en kenners na, niet veel. Kenya is een ‘ver van ons bed’ locatie en al gauw wordt deze gebeurtenis in een ‘het is zonde’ jasje gestopt waarna men over gaat tot de orde van dag. Wie echter de moeite heeft genomen om te kijken naar de website van de door haar opgerichte organisatie ‘The Green Belt Movement‘ ontdekt al gauw dat Maathai niet zomaar de eerste de beste milieuactivist was. Wereldleiders van over de hele wereld uitten hun gevoelens van verdriet en respect voor Maathai, van President Barack Obama van de Verenigde Staten tot Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon.

De Non-Profit Organization The Green Belt Movement is opgericht met de missie het bewustzijn van de gemeenschap in Kenia te mobiliseren door gebruik te maken van het planten van bomen als een ingang voor eigen determinatie, gelijkheid, verbeterde levensomstandigheden en milieubehoud. Vrouwenrechten en de onmisbare rol van vrouwen in het verbeteren van de leefomgeving waren en zijn nog steeds belangrijke speerpunten van de organisatie.

De organisatie werd al in de jaren zeventig door professor Maathai opgericht, en heeft ondertussen verschillende projecten op haar conto staan waarvan herbebossing één van de meest vooraanstaande is, naast natuur en milieu educatie aan jeugdigen en volwassen. In 2004 won Maathai de Nobelprijs voor de Vrede voor haar werk en bijdrage aan duurzame ontwikkeling, democratie en vrede, naast de vele andere prijzen die ze kreeg. Niet iedereen was even te spreken over de vrouw die ook een prominente rol wist te bemachtigen in de politiek en daarmee veel vijanden maakte onder voornamelijk de mannelijke collega’s die van mening waren dat een vrouw zich beter niet met dat soort belangrijke aangelegenheden moest bezig houden. Een houding waar Maathai zich weinig van aantrok en daardoor ook verschillende malen in de gevangenis belandde doordat ze acties organiseerde en in de ogen van de ‘vijanden’ de staat bedreigde.

Wanghari Maathai. 'Mama Tree' is niet meer! Foto Martin Rowe / Wikipedia

Een inspirerende vrouw

Hoe dan ook, op welke manier ze ook bekeken werd, voor mijzelf en met mij velen was ze een inspiratie. Ze kon als geen andere uitleggen waarom het belangrijk was altijd actief te zijn om wat te proberen te doen aan de om je heen voorkomende problemen in plaats van aan de kant te zitten afwachten tot een ander wat zal gaan doen. Met een simpel verhaal van een kleine kolibrie die in zijn eentje probeert een grote bosbrand te blussen door met zijn piepkleine snaveltje een druppel water uit een meer te halen en op het vuur te gooien terwijl de grote dieren als olifanten, die met hun slurf veel meer water zouden kunnen halen, machteloos toekeken en te bang waren om wat te doen, illustreerde ze dit. Dit verhaal is ondertussen voor velen op de wereld een inspiratiebron geworden en het is iedereen aan te raden om het met eigen ogen te bekijken. Dat kan op de volgende link: I’ll be a hummingbird.

De boodschap van Mama Tree

Wanghari Maathai is er niet meer, maar de vrouw die bekend stond als ‘mama tree’ heeft wel een belangrijke boodschap achtergelaten. De bescherming van bomen en bossen, ten behoeve van de aanpak van klimaatproblemen, het voorkomen van erosie en daarmee gepaard gaande andere milieu en armoede problemen is een noodzaak. Op een planeet waar de wereldbevolking schrikbarend toeneemt en daarmee niet alleen ruimtegebrek krijgt voor wonen maar ook voor landbouw om genoeg voedsel te kunnen verbouwen, is dat een hele belangrijke boodschap. De bescherming van bossen op alle continenten en ook zeker op kleine eilanden is van groot belang voor het welzijn van de wereld en voor het welzijn van de bevolking van elke staat.

Wayaca vruchten en zaden

Bescherming van de mondi is een ‘must’

Het beschermen van wat wij mondi noemen en dus eigenlijk het Curaçaose bos is, is dat ook. Om verschillende redenen. Het behoud van voldoende bos op het eiland zorgt niet alleen voor het behoud van de biodiversiteit en is daarmee een onmisbare ‘asset’ in het binnenhalen van de voor ons broodnodige toeristen, het gaat erosie tegen. Op een eiland waar het zeer moeilijk is om ook maar een deel van het voor ons eigen overleven noodzakelijke voedsel te verbouwen is elk vruchtbaar laagje aarde van onschatbare waarde. Kappen we onze mondi weg, dan houden de wortels deze aarde-laag niet meer vast en spoelt het met de eerste de beste regenbui weg, de zee in. En daarmee gooien we onze eigen glazen in, want op een kale rots groeit geen enkele pompoen. Wat echter ook belangrijk is, is dat bossen of de mondi’s dienen als een soort waterwingebied. Regenwater penetreert makkelijker op plaatsen waar bossen staan en minder makkelijk op plekken waar die niet zijn. Op een klein oceanisch eiland als Curaçao waar zoetwaterbronnen en reservoirs met een vergrootglas te zoeken zijn is dat essentieel voor de aanvulling van de grondwaterstand. Grondwater wat weer opgepompt kan worden om gewassen mee te verbouwen. De bomen zorgen daarnaast voor voedsel voor zowel de wilde fauna als onszelf, produceren op grote schaal de zuurstof die wij nodig hebben om te blijven ademen en zorgen voor schaduw, maar ook voor schuil- en broedplekken voor verschillende diersoorten. Door met z’n allen een druppel bij te dragen en te pleiten voor het behoud van onze mondi en het voorkomen van ontbossing op grote schaal op ons eiland, is de brand te blussen. Het begint bij onszelf.

Michelle da Costa Gomez

About Michelle da Costa Gomez